7. MANWERTHU

7.1. Cyfiawnhad o Bolisi Rhan 1

7.1.1. Ystyrir canol trefi i fod yn arbennig o bwysig gan eu bod yn cyflawni rôl ehangach na rôl fel canolfannau manwerthu ac mae polisi 8 yn cydnabod eu pwysigrwydd i'r gymuned o ran gwneud y mwyaf o gymysgedd o ddefnyddiau tir rhyngddibynnol y mae manwerthu'n rhan ohono'n unig.

7.1.2. Er mwyn i ganol trefi lwyddo, rhaid iddynt gadw a datblygu ystod eang o atyniadau ac amwynderau ynghyd â chynnig amgylchedd dymunol a diogel.

7.1.3. Adlewyrchir bywiogrwydd ym mhrysurdeb canol tref ar wahanol amserau ac yn y gwahanol rannau, dymunoldeb y cyfleusterau a'r cymeriad sy'n denu manwerthu tra bod dichonoldeb yn cyfeirio at allu canol tref i ddenu buddsoddiad.

7.1.4. Mae canol trefi presennol yn tueddu i fod yn haws mynd atynt i bobl nad oes ganddynt geir ac mae diogelu a gwella'r canol trefi sydd gennym yn bwysig oherwydd cydraddoldeb cymdeithasol.

7.1.5. Ar y llaw arall, mae llawer o ganol trefi'r fwrdeistref sirol yn gorfforol neu dopograffegol gyfyng mewn rhyw ffordd, sy'n cyfyngu eu potensial i dyfu, yn enwedig o ystyried bod llawer o fanwerthwyr yn mynnu safleoedd mawr heb rwystrau. Mae hyn yn helpu i esbonio'r tuedd tuag at ddatblygiadau tu allan i ganol trefi. Ceisia polisi 9 osod meini prawf ar gyfer gwerthuso cynigion am safleoedd manwerthu i ffwrdd o'r canolfannau presennol.

7.1.6. Wrth ystyried y cynigion hyn, dywed cyngor y Llywodraeth y dylai cynlluniau datblygu sefydlu angen i ddechrau (a all fod yn fesurol neu'n ansoddol) ac, os gellir dangos angen, dylid meithrin ymagwedd gyfresol at ddewis safle. Golyga hyn mai'r dewis cyntaf fyddai canol trefi lle mae safleoedd ac adeiladau ar gael. Dilynir hyn gan safleoedd ar ymylon trefi, canol dosbarthiadau ac yna safleoedd a dyraniadau tu allan i ganol trefi sy'n bodoli eisoes. Gellir ystyried safleoedd newydd tu allan i ganol trefi mewn lleoliadau y mae'n hawdd eu cyrraedd mewn sawl ffordd. Disgwylir i ddatblygwyr ystyried cynlluniau defnydd cymysg wrth ystyried safleoedd canol tref.

7.1.7. Dylid defnyddio'r ymagwedd hon ar gyfer pob defnydd allweddol yng nghanol trefi, nid defnydd manwerthu yn unig, sy'n denu llawer o bobl, gan gynnwys swyddfeydd masnachol a chyhoeddus, a defnyddiau adloniant a hamdden. Rhaid i gynigion am ddatblygiadau ar safleoedd a ddyrannwyd ar gyfer datblygiadau manwerthu fod ar gyfer y defnydd penodedig. Fel arall, bydd disgwyl i gynigion ddangos eu bod yn bodloni angen a'r prawf dewis cyfresol. Adlewyrchir yr ymagwedd hon mewn polisïau eraill sy'n perthyn i'r defnyddiau canol tref hyn yn y CDU.

7.1.8. Yr unig dro y bydd y polisi'n gymwys ar gyfer datblygiadau presennol ar safleoedd a ddyrannwyd fydd ar gyfer cynigion i estyn lle llawr ac amrywio mathau o nwyddau. Ym mhob un o'r amgylchiadau hyn, er mwyn cydymffurfio â meini prawf polisi 9, bydd angen cyflawni rhyw fath o asesiad effaith manwerthu os yw'r datblygiad arfaethedig yn un y gellir ei leoli yng nghanol tref.

Rhan 2

7.2. Cyflwyniad

7.2.1. Mae siopa'n weithgaredd hamdden ac economaidd pwysig ac mae patrymau gweithgareddau manwerthu'n brif ffactorau sy'n amlygu gobeithion canol trefi. Gwelir bod y tuedd cenedlaethol tuag at fanwerthu tu allan i ganol drefi yn y ddau ddegawd diwethaf wedi peryglu ffyniant economaidd sawl hen dref draddodiadol ac mae cyngor polisi'r Llywodraeth yn ceisio ymdrin â'r pryderon hyn. Canol trefi yw prif ganolbwynt gweithgareddau manwerthu newydd. Ar yr un pryd, mae'r hwb tuag at ddatblygiad cynaliadwy'n amlygu'r angen i leihau dibyniaeth ar y car fel prif ddull cludiant ar gyfer siwrneiau siopa. Mae hyn yn lleddfu yn erbyn datblygiadau pellach tu allan i dref gan y gwneir y rhan helaeth o siwrneiau i'r mannau hyn mewn ceir preifat; lle mae gan ganol trefi fwy o gludiant cyhoeddus.

7.2.2. Yn lleol, mae manwerthu'n ffynhonnell swyddi sylweddol. Darperir rhyw 4,200 o swyddi yn y sector manwerthu sy'n cynrychioli 9.5% o gyfanswm y gyflogaeth. Mae lefelau cyflogaeth yn y sector hwn yn unol â chyfartaledd Cymru ac mae manwerthu'n cynnig mwy o swyddi i fenywod na dynion.

7.2.3. Er gwaethaf datblygiadau sylweddol fel adeiladu Designer Outlet - Cymru ar gyffordd 36 o draffordd yr M4, sefydlwyd bod canran sylweddol o wariant ar nwyddau cymhariaeth h.y. nad ydynt yn fwyd yn llifo allan o'r fwrdeistref sirol i ganolfannau eraill, Caerdydd ac Abertawe yn bennaf.

7.3. Yr Hierarchaeth Manwerthu

7.3.1. Mae dosbarthiad cyfleusterau siopa yn y fwrdeistref sirol yn cyd-fynd â hierarchaeth ranbarthol, gyda'r canolfannau gorau yng Nghaerdydd ac Abertawe, sef tu allan i'r fwrdeistref sirol. Yn y fwrdeistref sirol, mae hierarchaeth draddodiadol ac amlwg o ganolfannau siopa tref a dosbarth, pob un yn cyflawni rôl ei hun yn narpariaeth gyffredinol cyfleusterau manwerthu.

7.3.2. Mae tref Pen-y-bont ar ben hierarchaeth fanwerthu'r fwrdeistref sirol a diffinnir hi fel canol tref isranbarthol. Mae'n cynnwys y nifer fwyaf ac ehangaf o siopau o unrhyw ganolfan fasnachol yn y fwrdeistref sirol. Dengys dadansoddiad manwl o ddalgylch Pen-y-bont mai hon yw'r prif ganolfan siopa ar gyfer y rhan fwyaf o'r fwrdeistref sirol a rhai cymunedau tu allan. Mae canol tref Pen-y-bont yn cynnig 655,500 troedfedd sgwâr o le llawr manwerthu, y mwyafrif ohono ar gyfer siopa cymhariaeth (gweler ffigwr RET1).

FFIGWR RET1
Manylion o Ddefnyddiau yng Nghanol Tref Pen-y-bont ar Ogwr

7.3.3. Mae rôl canol tref Pen-y-bont ar Ogwr yn estyn tu hwnt i ganolfan siopa gan ei bod yn darparu ystod eang o wasanaethau a chyfleusterau hamdden ac mae ei hamrywiaeth o ddefnyddiau a welir yn ffigwr RET1 yn ei gwneud yn ben taith pwysig ar gyfer y dalgylch cyfan. Fodd bynnag, yn debyg i drefi tebyg yn ne Cymru, mae canol tref Pen-y-bont ar Ogwr wedi dioddef oherwydd tan-fuddsoddiad sylweddol mewn cyfleusterau newydd, ynghyd â mwy o gystadleuaeth gan ganolfannau cyfagos a datblygiadau tu allan i'r canol. O ganlyniad, mae angen i ymdrin â phroblemau canol y dref ac mae'r Cyngor Bwrdeistref Sirol yn gweithredu nifer o fentrau pwysig sy'n ceisio adfywio canol y dref dan deitl Strategaeth Adfywio Canol Tref Pen-y-bont ar Ogwr.

7.3.4. Cefnogir Pen-y-bont ar Ogwr gan drefi llai Maesteg a Phorthcawl. Mae'r ddwy'n cynnwys ystod eang o siopau a chyfleusterau, gan gynnwys siopau cyfleusterau maint canolig i fodloni anghenion eu dalgylchoedd. Mae datblygiadau manwerthu newydd ym Maesteg wedi cryfhau ei statws yn yr hierarchaeth fanwerthu tra bod Porthcawl yn ymdrin â nifer fawr o dwristiaid, rhai sy'n aros a rhai sy'n dod am y dydd yn ystod yr haf. Comisiynwyd strategaeth adfywio ar gyfer Maesteg i helpu i sicrhau ei bod yn gadw ei ffyniant a'i dymunoldeb. Ym Mhorthcawl, mae strategaeth adfywio wedi bod yn weithredol ers nifer o flynyddoedd, i ymdrin â lles economaidd y dref. Ar lefel is yn yr hierarchaeth, mae nifer o ganolfannau dosbarth a ddosberthir ledled y fwrdeistref sirol sy'n cynnwys archfarchnad fach a nwyddau cyfleusterau a chymhariaeth, ynghyd â gwasanaethau personol megis is-ganghennau banciau, siopau papur, is-swyddfeydd post, ayb fel arfer. Mae eu talgylchoedd yn tueddu i fod yn fwy cyfyng ag ystod gyfyng o nwyddau cyfleustra. Eu rôl yw canolfannau 'ychwanegu' neu 'gerdded i mewn' yn bennaf, sy'n darparu nwyddau hanfodol yn feunyddiol yn ychwanegol i'r rhai a ddarperir yng nghanolfannau yn uwch i fyny yn yr hierarchaeth.

7.3.5. Dros y ddau ddegawd diwethaf, mae twf archfarchnadoedd tu allan i drefi, warysau manwerthu a pharciau manwerthu wedi ychwanegu dimensiwn newydd i batrymau siopa yn y fwrdeistref sirol sydd wedi gosod yr hierarchaeth draddodiadol dan bwysau. Cyfyngwyd datblygidau manwerthu tu allan i drefi i ardal Pen-y-bont ar Ogwr, wrth ddatblygu ac estyn Parc Manwerthu Pen-y-bont a Pharc Manwerthu Waterton. Mae gan y ddau amrywiaeth o unedau manwerthu sy'n gwerthu nwyddau swmpus fel nwyddau DIY, carpedi, dodrefn a nwyddau trydanol. Yn ychwanegol, mae archfarchnad Tesco mawr ac archfarchnad Lidl lai ar Barc Manwerthu Pen-y-bont tra bod Sainsburys wedi lleoli ei hun yn The Pines. Yn ddiweddarach, mae datblygu'r tir ar gyffordd 36 o'r M4 ar gyfer Designer Outlet - Cymru wedi ychwanegu dimensiwn newydd at siopa tu allan i ganol trefi. Er gwaethaf cystadleuaeth gan ddatblygiadau manwerthu tu allan i ganolfannau, mae'r hierarchaeth fanwerthu sefydlog wedi parhau i ddatblygu dros y blynyddoedd ac mae'r canolfannau masnachol presennol yn cyflawni rôl bwysig mewn bodloni nid yn unig anghenion siopa ond gofynion diwylliannol a hamdden trigolion yr ardal. Ceisia'r cynllun hwn felly i ddiogelu hierarchaeth fanwerthu sefydlog yr ardal.

7.3.6. Mae polisi R1 yn diffinio natur yr hierarchaeth yn fanylach.

7.3.7. DIOGELU'R HIERARCHAETH FANWERTHU

7.3.8. Ceisia polisi R1 ddiffinio cyn belled ag sy'n ymarferol terfynau derbyniol y canolfannau masnachol sy'n cwmpasu'r hierarchaeth fanwerthu. Ceisia gyfyngu lledu datblygiadau manwerthu newydd pellach tu allan i drefi a cheisia ganolbwyntio datblygiadau newydd yn y canolfannau masnachol sy'n bodoli eisoes. Nid yw pob defnydd manwerthu'n cydweddu â'r canol trefi presennol oherwydd ffactorau fel maint, dyluniad a thraffig a lle mae angen sicrhau bod unrhyw ddatblygiad newydd yn briodol i'w leoliad. O ganlyniad:-

7.3.9 NATUR DATBLYGIAD MANWERTHU MEWN CANOLFANNAU MASNACHOL

POLISI R2

CANIATEIR DATBLYGIAD MANWERTHU NEWYDD TU MEWN I GANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG, FEL A DDIFFINNIR YM MHOLISI R1, OS BYDDAI'N:-

1. CYNNAL NEU'N GWELLA YSTOD AC ANSAWDD Y DDARPARIAETH SIOPA A FFYNIANT, DICHONOLDEB A DYMUNOLDEB Y CANOLFANNAU HYN; AC OS BYDDAI'N

2. UNOL Â GRADDFA A CHYMERIAD Y GANOLFAN.

7.3.10. Ceisia'r polisi hwn sicrhau y bydd datblygiad manwerthu newydd o fudd tymor hir i ganolfannau masnachol presennol cyn belled ag sy'n bosibl. Tra'n cydnabod y gallai sefyllfa canolfannau yn yr hierarchaeth newid dros amser, dylai datblygiad newydd fod yn unol â chymeriad y canol presennol. Disgwylir i ddatblygwyr a manwerthwyr fod yn hyblyg a dyfeisgar o ran diwyg, cynllun a graddfa datblygiadau arfaethedig, gan gynnwys y lle parcio, er mwyn cael datblygiad newydd sy'n cydweddu â'r canolfannau presennol.

7.4. Defnyddiau nad ydynt yn Rhai Manwerthu

7.4.1. Rhaid i ganol trefi gynnal eu hamrywiaeth os dymunant gadw eu ffyniant a'u dichonoldeb ond mae ystod ac amrywiaeth y siopau a gwasanaethau wedi newid dros amser a byddant yn parhau i ddatblygu. Fodd bynnag, mae angen sicrhau nad yw canolfannau masnachol yn colli eu hunedau manwerthu i'r graddau lle na allant weithredu fel canolfannau siopa dichonol. Mae perygl o ddefnyddiau eraill yn cael mwy o flaenoriaeth na defnyddiau manwerthu. Felly, mae angen cael cydbwysedd rhwng defnyddiau manwerthu a defnyddiau eraill mewn canolfannau masnachol er mwyn gwella ffyniant a dichonoldeb y canolfannau hun.

7.4.2. DEFNYDDIAU NAD YDYNT YN RHAI MANWERTHU MEWN PRIF FANNAU SIOPA

POLISI R3

CANIATEIR CYNIGION AM DDATBLYGU, AILDDATBLYGU NEU NEWID DEFNYDD UNEDAU NAD YDYNT YN RHAI MANWERTHU* AR LEFEL Y LLAWR MEWN PRIF ARDALOEDD SIOPA DIM OND LLE BODLONIR YR HOLL FEINI PRAWF CANLYNOL:-

1. NI FYDDAI'R DATBLYGIAD, OHERWYDD EI NATUR, CYNLLUN A GRADDFA, YN GWANHAU PARHAD Y PRIF FLAENAU SIOPAU'N SYLWEDDOL;

2. NI FYDDAI'R DATBLYGIAD YN GWAETHYGU CRYNHOAD PRESENNOL NAC YN CREU CRYNHOAD NEWYDD A DIANGEN O DDEFNYDDIAU NAD YDYNT YN RHAI PRESWYL*, NAILL AI YN YR ARDAL EI HUN NEU YN YR OLYGFA STRYD GYFFREDINOL;

3. NI FYDDAI'R DATBLYGIAD YN ARWAIN AT FFENESTRI BLAEN GWAG - YN HYTRACH BYDDANT YN YSGOGI CWSMERIAID SY'N CERDDED HEIBIO A BYDDANT YN CADW DIDDORDEB Y CYHOEDD SY'N SIOPA;

4. NI FYDDAI'N ARWAIN AT BROBLEMAU LLEOL NEWYDD NAC YN GWAETHYGU PROBLEMAU PRESENNOL OHERWYDD TRAFFIG, TAGFEYDD, DIOGELWCH Y FFYRDD, SŴN, AROGLAU NAC YSTYRIAETHAU AMWYNDERAU ERAILL;

AT BWRPASAU'R POLISI HWN, DIFFINNIR Y PRIF FANNAU SIOPA FEL A GANLYN:-

PEN-Y-BONT
ADARE STREET (Cyswllt â’r Map 34)
CAROLINE STREET (Cyswllt â’r Map 34)
CANOLFAN Y RHIW (Cyswllt â’r Map 35)
WYNDHAM STREET (Cyswllt â’r Map 35)
NOLTON STREET [RHIFAU 4-24 RHIFAU GWASTAD YN UNIG A THY NOLTON] (Cyswllt â’r Map 35)
CANOLFAN BRACKLA STREET [RHIFAU 3-15 A'R ARCHFARCHNAD] (Cyswllt â’r Map 35) 

MAESTEG
TALBOT STREET
COMMERCIAL STREET [Rhifau 1-21, 128-145 yn gynwysedig] (Cyswllt â’r Map 33)

PORTHCAWL
JOHN STREET [Rhifau 20-88, 1a-83 yn gynwysedig] (Cyswllt â’r Map 36)
WELL STREET [Rhifau 1-16 yn gynwysedig] (Cyswllt â’r Map 37)


(Diffinnir defnyddiau nad ydynt yn rhai manwerthu fel unrhyw ddefnydd heblaw am y rhai a ddaw dan Ddosbarth A1 o Orchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Dosbarthiadau Defnydd) 1987)

7.4.3. Mae polisi R3 yn cydnabod bod prif fannau siopa canol trefi'r fwrdeistref sirol yn gofyn am ddiogelwch penodol rhag defnyddiau cystadleuol eraill ac mae'n gorfodi meini prawf llym i ddiogelu eu ffyniant a dichonoldeb. Fodd bynnag, tu allan i'r prif fannau siopa, ceir ymagwedd fwy hyblyg.

7.4.4. DEFNYDDIAU NAD YDYNT YN RHAI MANWERTHU TU ALLAN I BRIF FANNAU SIOPA MEWN CANOLFANNAU MASNACHOL

POLISI R4

CANIATEIR CYNIGION AM DDATBLYGU, AILDDATBLYGU NEU NEWID DEFNYDD UNEDAU NAD YDYNT YN RHAI MANWERTHU* AR LORIAU LLAWR TU ALLAN I BRIF FANNAU SIOPA'R CANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG, FEL A DDIFFINNIR YM MHOLISÏAU R1 AC R3, OS:-

1. NAD YW'R CYNNIG YN CAEL EFFAITH ANNERBYNIOL AR AMGYLCHEDD AC AMWYNDER YR ARDAL;

2. NA FYDDAI'R DATBLYGIAD YN ARWAIN AT BROBLEMAU LLEOL NEWYDD NEU'N GWAETHYGU'R RHAI SY'N BODOLI EISOES O RAN TRAFFIG, TAGFEYDD, DIOGELWCH Y FFYRDD, SŴN, AROGLAU NEU YSTYRIAETHAU AMWYNDERAU ERAILL.

(*Diffinnir defnyddiau nad ydynt yn rhai manwerthu fel unrhyw ddefnydd heblaw am y rhai a ddaw dan Ddosbarth A1 o Orchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Dosbarthiadau Defnydd) 1987).

7.4.5. Fel a fynegir uchod, anela'r Cyngor at gynnal ffyniant a dichonoldeb canolfannau masnachol y fwrdeistref sirol. Fodd bynnag, cydnabyddir bod y posibilrwydd o ddenu datblygiadau manwerthu newydd i rai o'r canolfannau hyn yn weddol gyfyng. Mae hyn yn arbennig o wir yn y cymoedd. Dan yr amgylchiadau hyn, mae angen meithrin ymagwedd fwy hyblyg ac ymarferol. Yn y rhan fwyaf o anheddiadau yn y cymoedd, gwasgarwyd canolfannau masnachol ymysg datblygiadau preswyl ac arferai llawer o'r siopau fod yn anheddau preifat a droswyd. Byddai'r Cyngor yn poeni pe bai'r siopau hyn yn dal yn wag am amser hir, a fyddai'n arwain at ddirywiad yn eu cyflwr a difrod amgylcheddol. Mae'n briodol felly i ddatblygu meini prawf ar gyfer trosi siopau tu allan i'r prif fannau siopa i ddefnydd preswyl.

7.4.6. DEFNYDD PRESWYL MEWN CANOLFANNAU MASNACHOL

POLISI R5

CANIATEIR CYNIGION I AILDDATBLYGU NEU NEWID DEFNYDD AR LORIAU LLAWR TU ALLAN I BRIF FANNAU SIOPA MEWN CANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG I DDEFNYDD PRESWYL, FEL A DDIFFINNIR YM MHOLISÏAU R1 AC R3, OS:-

1. YW'R EIDDO WEDI BOD YN WAG AM O LEIAF DWY FLYNEDD AC WEDI EI FARCHNATA'N BRIODOL YN YR AMSER HWNNW;

2. NAD YW'R EIDDO'N FFURFIO RHAN O FLAEN BARHAUS O DAIR SIOP NEU FWY;

3. NA FYDD GAN Y CYNNIG EFFAITH ANNERBYNIOL AR AMGYLCHEDD NEU AMWYNDER YR ARDAL;

4. NA FYDD Y CYNNIG YN CAEL EFFAITH DDRWG O RAN CREU TRAFFIG, TAGFEYDD A DIOGELWCH Y FFYRDD.

7.4.7. Mae trosi unedau siop yn arwain at wasgaru blaenau masnachol yn aml, ond ystyriwn ei bod yn well gwneud hyn i eiddo sydd wedi bod yn wag am hir. Fodd bynnag, mae'r Cyngor yn ymroddedig i ategu at ffyniant masnachol holl ganolfannau masnachol y fwrdeistref sirol ac mae'n cynnig grantiau i eiddo masnachol mewn meysydd a benodwyd ar gyfer gwelliannau masnachol ac amgylcheddol. Gall canol trefi greu lle ar gyfer ffurfiau eraill o gyflogaeth ac eithrio manwerthu a gall y gweithgareddau hyn arwain at amrywiaeth yn y canolfannau hyn a fydd yn eu gwneud yn fwy dymunol a ffyniannus. Wedi dweud hynny, mae'n rhaid cael cydbwysedd er mwyn peidio â gwanhau craidd siopa canolfannau masnachol yn ormodol. Er bod gweithgareddau a ddaw o fewn dosbarth B1 o Orchymyn Cynllunio Gwlad a Thref (Dosbarthiadau Defnydd) 1987 yn dderbyniol yn ardaloedd preswyl o ran eu safonau amgylcheddol, ni fydd y Cyngor yn caniatáu'r defnyddiau hyn ar lefel y llawr yn y prif fannau siopa neu lle byddai'r cynnig yn arwain at golli lle llawr manwerthu rhywle arall. Gellir darparu ar gyfer y defnyddiau hyn uwchben lefel y llawr yn y prif fannau siopa ac yn eiddo nad yw'n eiddo manwerthu mewn canolfannau masnachol sefydlog.

7.4.8. DEFNYDDIAU B1 MEWN CANOLFANNAU MASNACHOL

POLISI R6

NI CHANIATEIR DEFNYDD SY'N DOD O DAN DDOSBARTH B1 O ORCHYMYN CYNLLUNIO GWLAD A THREF (DOSBARTHIADAU DEFNYDD) 1987 AR LEFEL Y LLAWR YN Y PRIF FANNAU SIOPA, FEL A DDIFFINNIR YM MHOLISI R3. GELLIR CANIATÁU'R DEFNYDD HWN RHYWLE ARALL MEWN MANNAU MASNACHOL SEFYDLOG, FEL A DDIFFINNIR YM MHOLISI R1, AR LEFEL Y LLAWR OS NAD YDYNT YN ARWAIN AT GOLLI LLE LLAWR MANWERTHU.

7.4.9. Ni ystyrir bod defnydd diwydiannol cyffredinol yn briodol unrhyw le arall yng nghanolfannau masnachol y fwrdeistref sirol. Mae canlyniadau amgylcheddol y defnydd hwn yn difrïo defnyddiau eraill fel arfer a byddai'n peryglu amwynder amgylcheddol y canolfannau masnachol.

7.4.10. DEFNYDD DIWYDIANNOL CYFFREDINOL MEWN CANOLFANNAU MASNACHOL

POLISI R7

NI CHANIATEIR DEFNYDD DIWYDIANNOL CYFFREDINOL* UNRHYW LE ARALL YN Y CANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG FEL A DDIFFINNIR GAN BOLISI R1.

(*Dosbarthiadau defnydd B2 a B8)

7.5. Safleoedd Ailddatblygu Manwerthu Allweddol

7.5.1. Mae llwyddiant hirdymor canolfannau masnachol y fwrdeistref sirol yn dibynnu ar fuddsoddiad gan fenter breifat. Bydd methiant i fuddsoddi'n arwain at ddirywiad. Mae'n hanfodol felly bod y Cynllun Datblygu Unedol yn nodi cyfle ar gyfer y buddsoddiad hwn a fydd yn helpu i adfywio'r canolfannau masnachol sefydlog:-

7.5.2. SAFLEOEDD AILDDATBLYGU MANWERTHU ALLWEDDOL

POLISI R8

FFAFRIR ADFYWIO CANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG DRWY AILWAMPIO NEU AILDDATBLYGU SAFLEOEDD AC ADEILADU ALLWEDDOL AR GYFER DEFNYDD MANWERTHU, MASNACHOL A HAMDDEN PERTHYNOL, OS YW'R DATBLYGIAD YN UNOL Â MAINT A CHYMERIAD Y GANOLFAN. NODWYD Y CANLYNOL FEL SAFLEOEDD ALLWEDDOL:-

R8(1) Y MAES PARCIO A'R TIR CYFAGOS I'R GOGLEDD O STRYD BRACKLA, PEN-Y-BONT AR OGWR; (Cyswllt â’r Map 34)
R8(2) ELDER YARD, PEN-Y-BONT AR OGWR; (Cyswllt â’r Map 34)
R8(3) MAES PARCIO'R RHIW A'R MODURDY CYFAGOS, PEN-Y-BONT AR OGWR;  (Cyswllt â’r Map 35)
R8(4) DOCK STREET, PORTHCAWL; (Cyswllt â’r Map 37)
R8(5) MAES PARCIO HILLSBORO PLACE A'R TIR CYFAGOS, PORTHCAWL; (Cyswllt â’r Map 37)
R8(6) TIR I'R GOGLEDD O STRYD Y FARCHNAD, PEN-Y-BONT AR OGWR; (Cyswllt â’r Map 34)
R8(7) TIR GER MAES RYGBI MAESTEG, HEOL LLYNFI, MAESTEG; (Cyswllt â’r Map 33)
R8(8) SAFLE SINEMA'R EMBASSY A'R TIR CYFAGOS AR LÔN Y BRAGDY A HEOL TONDU, PEN-Y-BONT AR OGWR; (Cyswllt â’r Map 34)
R8(9) Y GERDDI GOSOD A DEPO'R CYNGOR I'R DE O STRYD BRACKLA, PEN-Y-BONT AR OGWR. (Cyswllt â’r Map 35)

7.5.3. Mae'r rhain yn safleoedd canol tref neu ymyl tref ac maent yn unol â chyngor y Llywodraeth felly o ran y prawf cyfresol. Bydd ailddatblygu'r safleoedd hyn yn llwyddiannus yn arwain at well amgylchedd siopa. Mae cludiant cyhoeddus yn mynd a dod i'r mannau hyn a dylai fod yn hawdd i holl grwpiau'r gymuned eu cyrraedd felly.

7.5.4. Datgelodd dadansoddiad manwl gan Colliers CRE yn 2002 o batrymau siopau am fwyd yn y fwrdeistref sirol fod potensial i ddatblygu lle llawr cyfleustra pellach, er gwaethaf y siopau bwyd yn y trefi a thu allan i'r trefi. Nodwyd prinder mewn siopau bwyd yn nhref Pen-y-bont, Porthcawl a Maesteg. Yn wir, mae llawer o drigolion Porthcawl a Maesteg yn teithio i Ben-y-bont i brynu eu nwyddau bwyd. Wrth wneud hyn, maent yn creu nifer fawr o siwrneiau yn y car. Bydd cynnwys maes parcio Hillsboro Place a'r tir ger cae Clwb Rygbi Maesteg ar gyfer siopau nwyddau cyfleus mawr, ynghyd ag elfen lai o nwyddau cymhariaeth, yn helpu i ymdrin â'r anghydbwysedd hwn.

7.5.5. Yn debyg, mae bwlch yn y ddarpariaeth fwyd yn nhref Pen-y-bont ar Ogwr a phwysleisir hyn gan lif y gwariant i siopau eraill tu allan i'r fwrdeistref sirol. Tra bod gan Ben-y-bont ar Ogwr nifer resymol o siopau bwyd da, fel a welir gan eu llwyddiant gwerthu, mae'r amrywiaeth a'r ystod o gwmnïau'n gyfyng. Nododd ymchwil ychwanegol gan Colliers CRE ym mis Rhagfyr 2002 (a ddiweddarwyd ym mis Mehefin 2004) fod angen mwy o le llawr ar gyfer nwyddau cyfleus yn y dref, o ran nifer ac ansawdd. Mae'r asesiad manwl yn dangos bod gan Ben-y-bont ar Ogwr le ar gyfer un siop fwyd fawr arall hyd at 2016.

7.5.6. O ystyried y caniatâd cynllunio diweddar ar gyfer Asda yn Cheapside, Pen-y-bont ar Ogwr a'r posibilrwydd o siopau nwyddau cyfleus newydd yn Broadlands a Pharc Derwen, ystyria'r awdurdod cynllunio lleol nad oes angen rhagor o siopau nwyddau cyfleus tu allan i drefi hyd at 2016. Ystyrir bod polisïau manwerthu eraill y Cynllun yn ddigon cryf i ymdopi ag unrhyw newidiadau mewn amgylchiadau a allai godi yn ystod bywyd y Cynllun.

7.5.7. Casglodd yr un asesiad angen fod angen 13,816 metr sgwâr o nwyddau nad oeddent yn swmpus a 42,649 metr sgwâr o nwyddau cymhariaeth swmpus yn nhref Pen-y-bont ar Ogwr hyd at 2016. Mae'r awdurdod cynllunio lleol yn credu y gellir bodloni'r angen hwn yng nghanol trefi a dosbarthiadau Pen-y-bont ar Ogwr, gan gynnwys y safleoedd ailddatblygu manwerthu allweddol a ddyrennir gan bolisi R8 uchod, y canolfannau yn Broadlands a Pharc Derwen a'r tir ar ddatblygiadau manwerthu presennol tu allan i ganol trefi (gweler polisi R10); ni wnaed unrhyw ddyraniadau newydd tu allan i'r canolfannau. Gofynnir i ddatblygwyr fod yn hyblyg a mentrus o ran diwyg, cynllun a maint datblygiadau er mwyn gwneud hyn cyn i'r farn hon gael ei diystyried ac wedyn dim ond ar ôl i feini prawf Polisi R9 gael eu cyflawni.

7.6. Manwerthu Newydd Tu Allan i Ganolfannau

7.6.1. Fel a fynegwyd eisoes, mae'r Cynllun hwn yn adlewyrchu cyngor y Llywodraeth o ran canolbwyntio ar ganol trefi a chreu datblygiadau manwerthu newydd. Byddwn yn gwrthwynebu cynigion ar gyfer datblygiadau mawr tu allan i ganol trefi, gan gynnwys estyniadau i'r unedau presennol a chynigion i amrywio'r nwyddau a werthir mewn siop, oni bai eu bod yn bodloni'r holl feini prawf a geir ym mholisi R9.

7.6.2. MEINI PRAWF AR GYFER ASESU DATBLYGIAD MANWERTHU YCHWANEGOL TU ALLAN I GANOL TREFI

POLISI R9

CANIATEIR CYNIGION AM DDATBLYGIAD MANWERTHU MAWR TU ALLAN I GANOL TREFI DIM OND OS BODLONIR YR HOLL FEINI PRAWF CANLYNOL:-

1. MAE ANGEN AM Y DATBLYGIAD;

2. YN NHREFN EU DEWIS: NID OES SAFLEOEDD PRIODOL AR GAEL AR GYFER Y CYNNIG O FEWN CANOL TREFI; AR YMYL CANOL TREF; YNG NGHANOL DOSBARTH; NEU AR SAFLE NEU DDYRANIAD MANWERTHU PRESENNOL;

3. NI FYDD Y CYNNIG, AR EI BEN EI HUN NEU AR Y CYD Â CHANIATÂD CYNLLUNIO NEU YMRODDIADAU ERAILL YN Y CYNLLUN DATBLYGU, YN NIWEIDIO FFYNIANT NA DICHONOLDEB CANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG;

4. MAE MAINT, DEFNYDDIAU A CHYNLLUN Y CYNNIG YN DDERBYNIOL AC NID YW'N NIWEIDIO'R AMWYNDER PRESWYL NAC AMGYLCHEDDOL;

5. GALL Y FFYRDD LLEOL YMDOPI Â'R TRAFFIG A FYDD YN CAEL EI GREU A BYDD MANNAU PARCIO A GWASANAETHAU PRIODOL AR Y SAFLE;

6. LLEOLIR Y CYNNIG ER MWYN IDDO LEIHAU NIFER A HYD SIWRNEIAU CAR A GALL DDIWALLU AR GYFER SIOPWYR NAD OES GANDDYNT GEIR A BYDD YN HAWDD EI GYRRAEDD MEWN SAWL FFORDD, GAN GYNNWYS AR GLUDIANT CYHOEDDUS;

7. NI LEOLIR Y CYNNIG AR DIR A DDEFNYDDIR NEU A DDYRENNIR AR GYFER DIWYDIANT NEU FUSNES SY'N GORFOD BODLONI NODAU CYFLOGAETH Y CYNLLUN;

8. NID YW'R CYNNIG YN PERYGLU STRATEGAETH ADFYWIO GYFREDOL.

7.6.3. Mae'r polisi hwn yn gofyn i ddatblygwyr brofi i'r Cyngor fod angen am unrhyw gynnig i greu datblygiad manwerthu tu allan i ganol trefi. Nid yw'n rhwydd diffinio angen ond byddai raid i'r Cyngor fod yn fodlon bod unrhyw gynnig yn llenwi bwlch yn y patrwm o ddarpariaeth fanwerthu a bod digon o nerth gwario i gyfiawnhau'r datblygiad. Dylai angen ymdrin â materion ansawdd hefyd a dylai datblygwyr ddangos bod unrhyw ddatblygiad tu allan i ganol tref yn diwallu ar gyfer marchnad nad yw'n cael ei bodloni ar hyn o bryd. Diffinnir angen ansoddol yn bennaf fel cynnig mwy o ddewis, hygyrchedd a'r buddion amgylcheddol sy'n gysylltiedig â lleihau dibyniaeth ar y car, ond gallai anghenion manwerthu ac economaidd fod yn ystyriaethau pwysig hefyd.

7.6.4. Ar ôl sefydlu angen am unrhyw ddatblygiad, sy'n bodloni'r awdurdod cynllunio lleol, gofynnir i ddatblygwyr ddangos eu bod wedi dilyn yr ymagwedd gyfresol at ddewis safle. Atgoffir darpar ddatblygwyr o gyngor y Llywodraeth ar y gofyn i fod yn hyblyg am gynigion ar gyfer datblygiadau newydd a dylent ddangos pam na allant ddatblygu elfennau o'r cynllun mwy ar safleoedd llai mewn mannau mwyn canolog â llai o le i barcio.

7.6.5. Yn hanfodol, bydd raid i'r awdurdod cynllunio lleol fod yn siŵr na fydd datblygiad newydd yn cael effaith annerbyniol ar ganolfannau masnachol sefydlog o ran symud masnach, nid yn unig yn y fwrdeistref sirol ond yn yr ardaloedd cyfagos hefyd. Bydd raid i'r Cyngor fod yn sicr o ddyluniad cydymdeimladol cynnig ac nad yw'n creu llif traffig annerbyniol.

7.6.6. Yn ychwanegol, dylai fod yn hawdd cyrraedd datblygiadau mewn sawl ffordd, yn unol ag egwyddorion datblygiad cynaliadwy. Diogelir tir a ddyrennir ar gyfer cyflogaeth rhag defnyddiau eraill fel manwerthu ac ystyrir y mater hwn yn fanylach yn y bennod am gyflogaeth. I gloi, bydd raid i'r Cyngor fod yn siŵr na fydd unrhyw ddatblygiad arfaethedig yn peryglu canlyniad neu weithrediad arfaethedig a geir mewn unrhyw un o'i strategaethau adfywio cymeradwyedig.

7.7. Datblygiadau Manwerthu Sefydlog Tu Allan i Ganolfannau Masnachol Sefydlog

7.7.1. Yn y fwrdeistref sirol, rhestrir y datblygiadau manwerthu sefydlog tu allan i'r canolfannau masnachol ym mholisi R10. Mae'r siopau yn y ddau barc manwerthu'n tueddu i werthu nwyddau swmpus fel nwyddau DIY, nwyddau trydan a dodrefn. Mae posibilrwydd cyfyng o ddatblygu Parc Manwerthu Pen-y-bont ymhellach. Ym Mharc Manwerthu Waterton, mae peth datblygiad chwaraeon/hamdden/ffitrwydd. Yn ychwanegol, mae dwy archfarchnad sefydlog tu allan i'r ardaloedd masnachol ond o fewn amgylchedd trefol Pen-y-bont ar Ogwr.

7.7.2. SAFLEOEDD MANWERTHU SEFYDLOG TU ALLAN I GANOLFANNAU MASNACHOL SEFYDLOG

7.7.3. Mae polisi R10 yn cydnabod presenoldeb y datblygiadau ac ymroddiadau hyn a cheisia gyfyngu eu maint yn y dyfodol, yn unol â'r polisi i gynnal a hybu canol trefi a dosbarthiadau sefydlog.

7.8. Cyfyngiadau Maint ar Unedau Manwerthu Tu Allan i'r Canol

7.8.1. Oherwydd bod y parciau manwerthu traddodiadol yn Waterton a Phen-y-bont ar Ogwr yn gwerthu nwyddau swmpus, mae holl unedau'r parciau hyn yn adeiladau mawr o'u cymharu â siopau yng nghanol trefi. Mae natur yr unedau manwerthu'n cydweddu â'r math o nwyddau sydd ganddynt o ran digon o le storio a'r gallu i arddangos ystod eang o gynhyrchion swmpus. Byddai'r awdurdod cynllunio lleol yn gwrthod unrhyw gynnig a fyddai'n ceisio isrannu'r unedau hyn yn unedau llai. Wrth wneud hyn, mae perygl y byddai natur yr unedau a'r nwyddau a werthir yn newid ac y byddent yn debycach i unedau a geir yng nghanol trefi, gan gystadlu'n uniongyrchol â'r canol trefi felly. Ar gyfer datblygiadau newydd, byddwn yn ychwanegu amodau at ganiatâd cynllunio.

7.9. Designer Outlet Village - Cymru

7.9.1. Mae datblygiad y Designer Outlet - Cymru ar gyffordd 36 o'r M4 wedi rhoi dimensiwn newydd i fanwerthu tu allan i ganolfannau'r fwrdeistef sirol. Ers iddo gael ei gwblhau yn 1998, mae'r datblygiad hwn wedi denu mwy na 2 filiwn o ymwelwyr y flwyddyn. Rheolir natur y manwerthu a ganiateir gan gytundeb Adran 106 sy'n ei gwneud yn ganolfan fanwerthu benodol iawn. Mae'r ganolfan yn rhoi cyfle i gynhyrchwyr werthu stoc y tymor blaenorol, nwyddau ail-law ac enghreifftiau o nwyddau brand, gan gynnwys dillad, dillad chwaraeon, cyfarpar ty, ayb am brisiau is. Mae'r ganolfan unigryw'n denu ymwelwyr a siopwyr o ardal eang iawn a dengys tystiolaeth a gafwyd o arolygon fod 25% o'r gwerthiannau'n deillio o gwsmeriaid sy'n byw mwy na 30 munud i ffwrdd yn y car; mae 12% o'r gwerthiannau'n dod o gwsmeriaid sy'n byw mwy nag awr i ffwrdd. Gellir cymharu'r Designer Outlet Cymru fel ffurf o weithgaredd siopa sydd ar wahân i'r hierarchaeth fanwerthu arferol. Mae yna botensial i hybu canol trefi i ymwelwyr i'r fwrdeistref sirol drwy deithiau siopa cysylltiedig er mwyn atgyfnerthu ffyniant a dichonoldeb y canol trefi hynny. Fodd bynnag, mae'r Cyngor yn ymwybodol y gallai datblygiad manwerthu nad yw'n cael ei gyfyngu ar y safle hwn danseilio rôl y canol trefi. Bydd raid i'r Cyngor fod yn siŵr nad yw unrhyw ddatblygiad pellach ar y safle hwn yn peryglu ffyniant a dichonoldeb canol trefi, yn y fwrdeistref sirol a thu hwnt.

7.9.2. DESIGNER OUTLET VILLAGE - CYMRU

POLISI R11 (Cyswllt â’r Map 21)

DYRANNWYD TIR AR GYFFORDD 36 O'R M4 AR GYFER DESIGNER OUTLET - CYMRU. CANIATEIR CYNIGION AM DDATBLYGIAD PELLACH AR Y SAFLE HWN OS:-

1. YW'R DATBLYGIAD ARFAETHEDIG YN UNOL Â'R CYTUNDEB ADRAN 106 SY'N CWMPASU'R SAFLE;

2. NA FYDD UNRHYW EFFAITH DDRWG AR FFYNIANT A DICHONOLDEB Y CANOL TREFI PRESENNOL;

3. NA FYDD YN ANNERBYNIOL OHERWYDD CREU TRAFFIG, TAGFEYDD TRAFFIG NEU BERYGLU DIOGELWCH Y FFYRDD.

<< Pennod flaenorol | Pennod nesaf >>