4. TAI

4.1. Cyfiawnhad o Bolisi Rhan 1

4.1.1. Yn unol â Strategaeth Defnydd Tir gymeradwyedig y CDU, mae polisi 4 yn nodi gofyn 9950 annedd newydd i fodloni anghenion tai bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr ar gyfer y cyfnod 1996-2016.

4.1.2. Fodd bynnag, dylai cyfle a thegwch dewis fod wrth graidd y ddarpariaeth honno os yw holl drigolion presennol a dyfodol y fwrdeistref sirol yn mynd i fod mewn sefyllfa i gyfrannu at y ffyniant a'r buddion a ddaw o hyn.

4.1.3. Golyga hyn y dylid cynllunio polisïau tai i wella mynediad i gludiant, swyddi, siopau, hamdden a chyfleusterau eraill ac i'r gwrthwyneb er mwyn symud y nodau cynaliadwy hynny yn eu blaen ac ystyried neu fwyhau, lle'n briodol, y potensial a gynigir gan stoc safleoedd tai sylweddol y fwrdeistref sirol (y mae gan lawer ohonynt ganiatâd cynllunio am ddatblygiad eisoes) a barhawyd o'r cyn gynllun datblygu.

4.1.4. Gall ailddatblygu safleoedd tir llwyd a safleoedd nad ydynt yn cael eu defnyddio digon o fewn ardaloedd trefol presennol fod yn arbennig o fuddiol a sicrhau nad ydym yn colli safleoedd tir glas ar gyfer tai newydd ac atal trefi a phentrefi rhag estyn yn ddiangen.

4.1.5. Cynhelir banc pum mlynedd o dir preswyl ledled y fwrdeistref sirol yn ystod bywyd y cynllun.

4.1.6. Gall gwella'r stoc tai bresennol, ei throsi lle'n briodol a'i hamnewid gan dai o ddwysedd uwch, efallai mewn datblygiadau defnydd cymysg neu drwy gynnwys tai uwchben eiddo manwerthu, gyfrannu tuag at gyflawni amcanion cynaladwyedd y cynllun. Bydd hyn yn cwmpasu dewis teg o leoliad, deiliadaeth ac amrywiaeth o dai (gan gynnwys tai fforddiadwy) ar gyfer yr holl drigolion a'r rhai sy'n chwilio am swyddi newydd yn y fwrdeistref sirol.

Rhan 2

4.2. Cyflwyniad

4.2.1. Mae darparu dewis a chyflenwad digonol o dai boddhaol yn angen dynol sylfaenol ond mae'n rhoi pwysau mawr ar y defnydd o dir. Mae'n faes allweddol felly yn y Cynllun Datblygu Unedol.

4.2.2. Cydnabyddir bod newidiadau mewn tueddiadau cymdeithasol yn creu pwysau newydd ar dai i gydweddu â gwahanol ffyrdd o fyw. Ystyriwyd y newidiadau hyn wrth lunio'r strategaeth defnydd tir sy'n hybu gwasgaru datblygiadau tai i brif ardaloedd trefol y fwrdeistref sirol, ar dir gwag neu dir nad yw'n cael ei ddefnyddiol lle'n bosibl, tra'n mwyhau'r defnydd o safleoedd tai presennol, yn gyson ag egwyddorion datblygiad cynaliadwy. Er nad yw'r strategaeth hon yn debygol o greu'r un economïau graddfa a fyddai wedi datblygu o grynhoad a thwf ar un neu ddwy o brif aneddiadau'r fwrdeistref sirol, mae'n golygu bod safleoedd tir llwyd a safleoedd nad ydynt yn cael eu defnyddio'n cael eu hailddefnyddio'n briodol a dylai gwasgaru'r twf hwn helpu i wella'r amgylchedd lleol.

4.2.3. Mae ystyried cynaladwyedd amgylchedd yn ei ystyr ehangaf yn hollbwysig yn y CDU o ran asesu pob cynnig datblygu neu newid arfaethedig yn y defnydd o dir neu adeiladau. Golyga defnyddio'r egwyddor hon i ryddhau tir tai i'w ddatblygu y dylid lleoli tir lle bydd yn lleihau'r angen i deithio ac yn annog y defnydd o ffyrdd eraill o deithiol. Bydd yr arolwg o anghenion tai (2002) yn arwain y Strategaeth Tai Leol a dylai feithrin atebion lleol i anghenion cymdeithasol yn lle creu problemau amgylcheddol newydd neu waethygu problemau sy'n bodoli eisoes.

4.2.4. Canolbwynt arall o strategaeth y CDU yw adfywiad trefol. Bydd ailddefnyddio tir a ddefnyddiwyd eisoes, tir nad yw'n cael ei ddefnyddio digon neu dir gwag ar gyfer adeiladu tai'n helpu i gyfyngu colli cefn gwlad a safleoedd tir glas. Bydd hyd teithiau arferol o ddydd i ddydd yn tueddu i fod yn fyrrach o safleoedd tai yn y prif anheddiadau trefol a byddant yn fwy posibl ar gludiant cyhoeddus neu i'w cerdded a'u beicio. Mae cyfleusterau cymunedol ac eraill yn debygol o fod yn haws eu cyrraedd hefyd a gall cynnydd yn y poblogaethau lleol helpu i gadw'r cyfleusterau hynny ar agor. Fodd bynnag, dylid nodi nad yw pob safle tir llwyd neu safle trefol nad yw'n cael ei ddefnyddio digon yn addas ar gyfer tai e.e. gallai fod angen rhai at ddibenion cynllunio eraill a bydd planhigion wedi dechrau tyfu'n naturiol ar eraill sy'n bwysig i fioamrywiaeth leol yr ardal.

4.3. Anghenion Tai

4.3.1. Mae poblogaeth bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi tyfu'n barhaus dros y 40 mlynedd ddiwethaf. Fodd bynnag, nid yw lefel y twf hwnnw wedi bod yn gyson yn ystod y cyfnod hwn. Yn y 1960au, cynyddodd y boblogaeth 11%, tra bod y twf ers hynny wedi bod yn gymedrol ac wedi arafu rhwng 1991 a 2001. Fodd bynnag, mae poblogaeth yr ardal wedi parhau i dyfu'n gyffredinol, yn codi o 108,950 yn 1961 i 128,700 yn 2001.

4.3.2. Yn ôl cyfrifiad 2001, mae 35.5% o'r boblogaeth o fewn y prif grwpiau magu plant, sef 18 - 44.

4.3.3. Mae mewnfudo wedi cael dylanwad sylweddol yn y gorffennol. Er enghraifft, creodd y gwelliannau mawr i isadeiledd yr ardal - adeiladu'r draffordd M4 yn y 1970au hwyr a'r 1980au cynnar a phrosiectau buddsoddiad mewnol llawn bri gan y Ford Motor Co a Sony lawer o swyddi o ansawdd uchel ac â chyflog da a roddodd hwb i atyniadau Pen-y-bont ar Ogwr, ynghyd â'n cymydog agos Caerdydd. Rhoddodd y buddsoddiad mewnol hwn hwb i dai ychwanegol yn yr ardal a bodlonwyd yr angen hwn i raddau gan ddatblygiad ardaloedd preswyl newydd e.e. estyn tref Pen-y-bont i Brackla yn y dwyrain ac estyn ardaloedd preswyl eraill mewn trefi eraill e.e. estyniad Porthcawl a oedd hefyd yn denu pobl a ddymunai ymddeol.

4.3.4. Mae'r fethodoleg amcangyfrif a ddefnyddir i gyfrif anghenion tai, cartrefi a phoblogaeth y fwrdeistref sirol yn cynnwys elfen ymfudo a fyddai'n darparu ar gyfer ffactorau rhanbarthol a lleol cyfredol a allai ddylanwadu ar lefelau o dwf yn y fwrdeistref sirol e.e. goblygiadau posibl llain las o gwmpas Caerdydd a gwireddu potensial llawn Bae Caerdydd. Ystyrir elfen fewnfudo'r amcangyfrifiad yn sefyllfa realistig ar gyfer twf yn y boblogaeth a thwf mewn cartrefi.

4.3.5. O ganlyniad i ofyn tai tybiedig y Cyngor a'r newid dilynol, amcangyfrifir y bydd poblogaeth y fwrdeistref sirol yn tyfu i 140,355 erbyn 2016.

4.3.6. Mae'r twf hwn, ynghyd â thueddiadau cenedlaethol i ffurfio cartrefi llai, yn creu cynnydd o 10,143 cartref rhwng 1996 a 2016.

4.37. Mae hyn yn cyfateb â gofyn o 9,950 annedd rhwng 1996 a 2016. Cwblhawyd rhai o'r rhain yn y cyfnod 1996-2000 ac mae'r gofyn wedi lleihau i 7,957.

4.4. Safleoedd Tai

4.4.1. LLEOLIAD DATBLYGIAD TAI

4.4.2. Mae polisi H1 yn gyffredinol unol â strategaeth defnydd tir y CDU, sy'n datgan y bydd darpariaeth ar gyfer 9950 annedd ychwanegol yn y fwrdeistref sirol ar gyfer y cyfnod 1996 - 2016. Gan ganiatáu am y rhai a gwblhawyd yn ystod 1996-2000, mae gofyn am 7,957 ar gyfer 2000 - 2016. Mae polisi H1 yn darparu ar gyfer 97.6% o'r gofyn hwn, gan ddarparu ar gyfer yr ystod eang o anheddau tra'n cadw cyfle a thegwch dewis ar gyfer holl drigolion presennol a dyfodol y fwrdeistref sirol.

Ymroddiadau sy'n Weddill (2000)

4.4.3. Bwriad cynlluniau datblygu a CDU yw rhoi sail gadarn ar gyfer penderfyniadau rhesymol a chyson ar geisiadau ac apeliadau cynllunio. Nodwyd darnau sylweddol o dir tai yng Nghynllun Lleol Bwrdeistref Ogwr ac mae gan lawer o'r rhain ganiatâd cynllunio ar gyfer datblygiad. Mabwysiadwyd y Cynllun Lleol yn 1995 a darparodd ar gyfer adeiladu 7,240 annedd rhwng 1991 a 2006. Mae llawer o'r safleoedd hyn yn dal heb eu datblygu, naill ai'n gyfan gwbl neu'n rhannol. Ymysg y rhain yw'r ddau brif safle i'r de-orllewin a'r gogledd-ddwyrain o Ben-y-bont ar Ogwr, sef Broadlands a Pharc Derwen.

4.4.4. Monitrwyd ac ailaseswyd pob un o safleoedd y Cynllun Lleol. Mae hyn wedi datgelu bod lleiafrif sylweddol ohonynt yn meddu ar gyfyngiadau difrifol a fyddai wedi peidio ag annog datblygwyr i'w datblygu, er y dylai'r rhan fwyaf ohonynt gael eu parhau i'r CDU. Er enghraifft, gwelwyd bod y tir ar rai safleoedd yn ansefydlog, nid oes gan eraill fynediad da neu mae'r tir wedi ei lygru ac effeithiwyd ar nifer fach gan gyfyngiadau is-adeileddol eraill neu maent yn agored i lifogydd. Eithriwyd y safleoedd hyn o bolisi H1 ac eithrio lle mae mesurau lleddfu neu lle mae'r Cyngor yn hyderus y gellir goresgyn y cyfyngiadau hyn drwy gytundebau cynllunio/ffyrdd i'w galluogi i gael eu gweithredu yn ystod bywyd y CDU.

4.4.5. Ar y sail hon, bydd yr ymroddiadau sy'n weddill yn 2000 yn darparu ar gyfer datblygiad 5,049 annedd yn y fwrdeistref sirol, sef 64% o'r ddarpariaeth darged i'w chyflawni ym mholisi H1. Mae hyn yn rhoi cyfyngiad clir ar allu'r Awdurdod i newid cydbwysedd datblygiad preswyl newydd tuag at safleoedd 'tir llwyd' yn y CDU cyntaf hwn. Er hynny, bydd datblygu'r holl safleoedd ym mholisi H1 yn cyfrannu tuag at well fynediad i gludiant cyhoeddus, swyddi, siopau, hamdden a chyfleusterau eraill wrth symud nodau cynaladwyedd y Cyngor yn eu blaen yn gyffredinol.

Dyraniadau Tai Newydd

4.4.6. Mae'r Llywodraeth yn cynghori awdurdodau cynllunio yng Nghymru i ymdrin â'r cwmpas a'r potensial i adfer, trosi, clirio ac ailddatblygu wrth ystyried safleoedd addas ar gyfer datblygiadau tai.

4.4.7. Er bod y Llywodraeth wedi nodi targed cyffredinol yn Lloegr i adeiladu 60% o'r anheddau newydd ar dir llwyd neu dir a ddatblygwyd yn flaenorol dros y 10 mlynedd nesaf, nid oes targed penodol tebyg ar gyfer Cymru; fodd bynnag, cydnabyddir ei fod yn fater y dylid ymdrin ag ef, yn enwedig wrth baratoi CDU.

4.4.8. Cafwyd sawl cyfle ar gyfer datblygiad preswyl newydd yn y fwrdeistref sirol ers mabwysiadu'r hen Gynllun Lleol, y rhan fwyaf ohonynt yn gyfleoedd datblygu o fewn prif anheddiadau trefol Pen-y-bont ar Ogwr, Porthcawl a Maesteg; neu a grëwyd gan strategaethau adfywio. Amcangyfrifir y bydd y safleoedd tai newydd yn darparu ar gyfer 2717 annedd ychwanegol.

4.4.9. Mae bron i bob un o'r safleoedd newydd hyn yn dod o fewn y diffiniad o dir a ddatblygwyd yn flaenorol (fel a ddiffinnir gan Bolisi Cynllunio Cymru) neu'n defnyddio tir nad yw'n cael ei ddefnyddio digon yn ardaloedd trefol y prif anheddiadau. Mae'r holl safleoedd newydd yn unol â'r gyfres chwilio a gefnogir gan Bolisi Cynllunio Cymru ac maent yn addas i'w cynnwys ym mholisi H1 felly. Amcangyfrir canran y tai newydd a fydd yn cael eu hadeiladu ar dir a ddatblygwyd yn flaenorol o fewn y dyraniadau newydd yn 65%.

4.4.10. O ystyried y nifer sylweddol o ymroddiadau sy'n weddill, mae'r Cyngor yn ystyried sefydlu fframwaith cadarn a chynaliadwy ar gyfer polisïau tai.

Manylion Datblygu

4.4.11. Bydd pedwar o'r ymroddiadau sy'n weddill, a chanran sylweddol o'r safleoedd tai newydd ym mholisi H1, yn gofyn am fanylion datblygu a/neu gytundebau cynllunio neu ffyrdd priodol cyn eu datblygu. Bydd hyn yn rhoi cyfle i'r Cyngor sicrhau lefel briodol o ofynion isadeiledd perthnasol, gwella cyfleusterau lleol a/neu wella'r rhwydwaith cludiant lleol ar y cyd â datblygwyr/perchnogion tir, yn unol â rhan 1 o bolisi 22.

4.5. Argaeledd Tir Preswyl

4.5.1. TIR AR GAEL AR GYFER TAI

POLISI H2

CYNHELIR CRONFA PUM MLYNEDD O DAI YM MWRDEISTREF SIROL PEN-Y-BONT AR OGWR YN YSTOD BYWYD Y CYNLLUN.

4.5.2. Polisi'r Llywodraeth yw bod awdurdodau cynllunio lleol yn sicrhau bod digon o dir ar gael neu'n dod ar gael er mwyn cynnig cronfa 5 mlynedd o dir tai, a fernir yn erbyn y nodau cyffredinol a maint a lleoliad y datblygiad y darperir ar ei gyfer yn y cynllun datblygu. I fod ar gael, rhaid i'r safleoedd hyn fod yn rhydd neu'n hawdd eu rhyddhau o gyfyngiadau cynllunio, corfforol a pherchnogaeth ac yn gallu cael eu datblygu'n economaidd, mewn ardaloedd lle mae pobl yn dymuno byw a dylent fod yn darparu ar gyfer yr ystod lawn o fathau o dai. Mae polisi H2 yn sicrhau y bydd y polisi hirsefydlog hwn yn parhau i gael ei gyflawni drwy weithredu'r CDU.

4.5.3. Monitrir argaeledd tir preswyl ar sail awdurdod unedol yn flynyddol gan Isadran Tir ADC a chytunir arno ar y cyd â'r awdurdod cynllunio lleol.

4.6. Safleoedd Tai Ychwanegol

4.6.1. TAI ANNISGWYL AC AR RADDFA FACH O FEWN PRIF ANHEDDIADAU

POLISI H3

YNGHYD Â'R SAFLEOEDD HYNNY YM MHOLISI H1, CANIATEIR SAFLEOEDD TAI 'ANNISGWYL' A SAFLEOEDD BACH HYD AT AC O FEWN FFINIAU PENODEDIG Y PRIF ANHEDDIADAU CANLYNOL:-

ABERCYNFFIG BLAENGARW PEN-Y-BONT
BRYNCETHIN BRYNMENYN CAERAU
MYNYDD CYNFFIG MAESTEG NANTYMOEL
NANTYFFYLLON GOGLEDD CORNELI DYFFRYN OGWR
PENCOED PONTYCYMMER PORTHCAWL
PRICETOWN PÎL SARN
TONDU

4.6.2 TAI AR RADDFA FACH MEWN ANHEDDIADAU LLAI

POLISI H4

CANIATEIR SAFLEOEDD AR RADDFA FACH HYD AT AC O FEWN FFINIAU PENODEDIG YR ANHEDDIADAU LLAI CANLYNOL:-

BETWS BLACKMILL CEFN CRIBWR
COETY COYCHURCH COYTRAHEN
EVANSTOWN GLYNOGWR HEOL-Y-CYW
CYNFFIG LALESTON LEWISTOWN
LLANGEINOR LLANGYNWYD MAWDLAM
PANTYRAWEL PENYFAI PONTRHYDYCYFF
PONTYRHYL/LLUEST DE CORNELI

4.6.3. Mae'r strategaeth anheddu a fabwysiadwyd yn y CDU yn cadarnhau'r strategaeth a sefydlwyd ac a fabwysiadwyd yn y strwythur a chynlluniau lleol blaenorol ar gyfer y fwrdeistref sirol.

4.6.4. Daw'r term 'prif anheddiad' o Gynllun Strwythur Canol Morgannwg gwreiddiol (1979). Penderfynwyd ar hyn yn unol â maint ardal adeiledig ac ystyrir ei fod yn fynegiant rhesymol o'r uned gorfforol a swyddogaethol a gynrychiola. Rhestrir 'prif anheddiadau' ym mholisi H3 ac maent yn amrywio, o ran poblogaeth, o fwy na 35,000 i 3,000 fel a gyfrifwyd yng Nghyfrifiad 1991.

4.6.5. Mae 'anheddiadau llai' yn anheddiadau a ddiffiniwyd ym mholisi H4 ac mae gan bob un ohonynt boblogaethau o lai na 3,000 yn 1991. Yn debyg i'r prif anheddiadau, ystyrir bod ganddynt wasanaethau cymunedol a chyhoeddus rhesymol a chyfleoedd gwaith digonol. Gallant gefnogi datblygiad a thwf pellach yn eu poblogaeth felly, yn unol â'u maint presennol ac yn gyson â strategaeth defnydd tir y CDU a'r egwyddor o ddatblygiad cynaliadwy; ni fydd unrhyw ddatblygiad yn arwain at niwed amgylcheddol (gan gynnwys gorgyffwrdd/datblygiad gwasgaredig yn ein cefn gwlad).

4.6.6. Diffinnir safleoedd annisgwyl fel safleoedd heb eu dyrannu o 10 neu fwy o anheddau a leolir fel arfer o fewn y prif anheddiadau a ddiffinnir gan bolisi H3. Gallent gynnwys safleoedd sy'n rhesymoli defnyddiau tir o gwmpas nad ydynt yn creu niwed amgylcheddol. Gallent hefyd gynnwys adfer/trosi adeiladau presennol a/neu ailddefnyddio tir gwag neu dir nad yw'n cael ei ddefnyddio digon. Bydd asesiad manwl yn unol â pholisi H5.

4.6.7. Er mwyn asesu cyfraniad safleoedd annisgwyl ar ddarpariaeth tai yn y fwrdeistref sirol, bu angen monitro caniatâd yn ystod bywyd Cynllun Lleol Bwrdeistref Ogwr. Gwnaed y gwaith monitro hwn rhwng 1995 a 2000 a datgela gyfradd gwblhau o 20 annedd y flwyddyn ar gyfartaledd, sy'n gyfystyr â 320 annedd ychwanegol a fydd yn cyfrannu at ddarpariaeth tai bellach rhwng 2000 a 2016.

4.6.8. Diffinnir safleoedd graddfa fach fel rhai sydd â llai na 10 annedd a gallant ymddangos mewn prif anheddiadau ac anheddiadau llai. Bydd safle bach yn cynnwys 'safle llenwi' sef safle sy'n ymylu ar ddatblygiad presennol o fewn blaen adeiledig sylweddol neu safle 'cwmpasu cyfyng' a fyddai'n safle sy'n estyn ardal adeiledig bresennol mewn ffordd sy'n rhesymoli defnydd tir o'i gwmpas ac nad yw'n arwain at niwed amgylcheddol. Gallai safleoedd ar raddfa fach gynnwys cynyddu anheddau o ganlyniad i adfer a throsi adeiladau presennol yn briodol (gan gynnwys isrannu eiddo preswyl ac ailddefnyddio tir gwag neu dir nad yw'n cael ei ddefnyddio digon y bydd ei asesiad manwl yn destun polisi H5).

4.6.9. Monitrir y safleoedd hyn yn agos gan yr awdurdod cynllunio lleol bob blwyddyn a chyhoeddir y canlyniadau gan Isadran Tir ADC. Yn seiliedig ar gyfradd gwblhau flynyddol dros y 10 mlynedd ddiwethaf, mae'r CDU yn tybio cyfraniad pellach o 50 annedd y flwyddyn o leiaf yn ystod y cyfnod 2000-2016, sef 800 annedd ychwanegol i'r cyflenwad tai.

4.6.10. Ffafrir datblygiadau tai newydd ar safleoedd annisgwyl a graddfa fach o fewn anheddiadau penodedig y fwrdeistref sirol dan bolisïau H3 a H4. Fodd bynnag, byddant yn amodol ar fodloni ystyriaethau cynllunio manwl ar gyfer cynigion datblygu penodol.

4.6.11. Ynghyd â'r dyraniadau tai hynny a nodir gan bolisi H1, yn amodol ar ymdrin â materion manwl yn foddhaol, bydd gwireddu safleoedd annisgwyl a bach yn ehangu dewis a lleoliad tai yn y fwrdeistref sirol yn y dyfodol. Pan fyddant yn cael eu hychwanegu at gyfleoedd eraill ar gyfer trosi adeiladu gwledig priodol, a datblygiadau newydd sydd eu hangen at bwrpasau amaethyddiaeth a choedwigaeth, ayb, byddant yn sicrhau darpariaeth tai foddhaol.

4.6.12. Wrth asesu cyflenwad tai'r fwrdeistref sirol, mae'r CDU yn tybio rhaglen dymchwel tai flynyddol o ryw 21 annedd y flwyddyn. Ar y sail hon, mae cyflenwad tai'r dyfodol rhwng 2000 a 2016 fel a ganlyn:-

4.6.13. Yn unol â Pholisi Amgylchedd EV13, ni chaniateir datblygiadau tai newydd sy'n dwysáu pocedi o ddatblygiad neu bentrefannau gwasgaredig yng nghefn gwlad h.y. anheddiadau nad ydynt wedi eu rhestru fel prif anheddiadau neu anheddiadau llai ym mholisïau H3 a H4 na'r rhai sy'n estyn neu sy'n gorwedd yn hollol o fewn ein cefn gwlad.

4.7. Trosiadau Preswyl ac Ailddefnyddio Adeiladau neu Dir

Mewn ardaloedd trefol

4.7.1. Mae'r adran hon o'r CDU yn ymdrin â'r sgôp ar gyfer trosi, newid defnydd, clirio ac ailadeiladu, ac adfer stoc anheddau bresennol (gan gynnwys stoc wag) y fwrdeistref sirol. Mae polisi H5 yn manylu ar feini prawf ar gyfer asesu cynigion tai tebyg mewn ardaloedd trefol.

4.7.2 ADFER/TROSI ADEILADAU I ANHEDDAU TREFOL

POLISI H5

MEWN ARDALOEDD TREFOL, FEL A DDIFFINNIR YM MHOLISÏAU H3 A H4, CANIATEIR CYNIGION MANWL I ADFER NEU DROSI ADEILADAU PRESENNOL NEU LE LLAWR GWAG NEU AILDDEFNYDDIO TIR GWAG NEU DIR NAD YW'N CAEL EI DDEFNYDDIO DIGON AR GYFER DATBLYGIAD PRESWYL DIM OND LLE:-

1. MAE FFURF, MAINT A CHYNLLUN UNRHYW ADEILAD A ADFERIR NEU A DROSIR YN UNOL Â'R HYN O'I GWMPAS;

2. PARCHIR CYMERIAD, CYNLLUN A DEUNYDDIAU ADEILADAU PRESENNOL NEU GYFAGOS, YN ENWEDIG LLE MAENT O WERTH PENSAERNÏOL A HANESYDDOL NEU FEL RHAN O GRŴP;

3. NA PHERYGLIR AMWYNDERAU PRESWYL;

4. CEIR DARPARIAETH DDIGONOL AR GYFER MYNEDIAD, PARCIO, GWASANAETHAU CYHOEDDUS A MAN AMWYNDERAU.

4.7.3. Nod y Cyngor yw bod gan bawb sy'n byw neu sydd eisiau byw yn y fwrdeistref sirol gartref sy'n addas a fforddiadwy. Cydnabyddir y pwysigrwydd ehangach o dai da o ran penderfynu ar 'ansawdd bywyd' a'r cyfraniad y gall ei wneud i iechyd da, cyfleoedd addysg, ysbryd cymunedol, rheoli ymddygiad troseddol, gobeithion swyddi a datblygiad personol erbyn hyn ac amlygir hyn yn Strategaeth Tai 2003 y Cyngor a'i Strategaeth Lleihau Troseddau 1999/2002. Mae'r strategaeth gyntaf yn canolbwyntio ar sut i fodloni anghenion tai pobl orau ac mae'n cydnabod bod yr agenda tai, yn enwedig yng Nghymru, wedi symud o sefyllfa o adeiladu llawer o dai newydd i ystyried sut i gynnal a chadw cymunedau presennol drwy hybu adfywiad cymunedol. Croesewir y newid hwn mewn pwyslais ac mae'n gyson â'r angen i sefydlu 'cymunedau mwy cynaliadwy' yn y fwrdeistref sirol. Un o nodau'r CDU felly yw cydlynu canlyniadau'r Strategaeth Tai a'r Arolwg o Anghenion Tai 2002 a fydd yn nodi anghenion lleol a chymdeithasol penodol a darparu ar gyfer ystod ddigonol o dai, yn enwedig drwy adfywiad ac adnewyddiad trefol.

4.7.4. Ceisia polisi H5 i fwyhau defnydd y stoc tai bresennol mewn ardaloedd trefol a chynorthwyo i'w hadfer a'i throsi i ffurfiau o dai y mae eu hangen ar unwaith. Mae'n cefnogi'r defnydd o dir ac adeiladau priodol eraill hefyd i fwyhau cyfleoedd tai newydd yn y cymunedau yn y fwrdeistref sirol lle mae eu hangen fwyaf.

4.7.5. Gellid cefnogi trosi adeiladau eraill i ddefnydd preswyl hefyd. Mae gan lawer o siopau a swyddfeydd yn ardaloedd masnachol sefydlog y fwrdeistref sirol loriau uchaf gwag a bydd trosiadau preswyl yn gwneud defnydd mwy effeithiol o'r adeiladau hyn a chynnal dichonoldeb a bywiogrwydd yr ardal, ynghyd â chyfrannu at leihau troseddu'n lleol. Dylai mynediad a darpariaeth parcio ceir yn yr ardaloedd hyn gyd-fynd â safonau newydd y Cyngor a osodir allan yn ei Gyfarwyddyd Cynllunio Atodol diwygiedig sy'n adlewyrchu Cyfarwyddyd Cynllunio Cymru mewn perthynas ag addasu gofynion parcio yng nghanol trefi'n sensitif yn unol ag amgylchiadau penodol yr ardaloedd hynny.

4.7.6. Mae trosi eiddo mewn ardaloedd trefol yn gynaliadwy gan fod eiddo'n cael ei ailddefnyddio a bydd llai o ddatblygu tir glas. Darperir llety hefyd mewn cymunedau sy'n bodoli eisoes lle mae ei angen fwyaf a lle mae cyfleusterau lleol ar gael. Bydd y tai hyn fforddiadwy - yn enwedig ar gyfer pobl ifanc a lle gellir osgoi patrymau cymudo estynedig.

4.7.7. Fodd bynnag, ni fyddwn yn ffafrio trosi adeiladau presennol lle byddant yn arwain at ddirywiad sylweddol naill ai yng nghymeriad yr adeilad neu ei ardal neu i'r gwasanaethau a'r amwynderau y mae trigolion a chymdogion yn eu mwynhau. Gellir cael cyfarwyddyd pellach am drosi neu adfer adeiladau a/neu ailddefnyddio neu adfer tir ac adeiladau mewn ardaloedd trefol o Gyfarwyddyd Cynllunio Atodol cyhoeddedig y Cyngor.

Yng nghefn gwlad

4.7.8. Yng nghefn gwlad, mae'r sefyllfa o ran adeiladu o'r newydd ac amnewid anheddau sy'n bodoli eisoes yn wahanol iawn i'r sefyllfa mewn ardaloedd trefol. Diffinia polisi EV1 gefn gwlad fel .... y darn hwnnw o dir sydd y tu hwnt i ffiniau anheddu penodedig ac, o ystyried y pwysau cyson i ddatblygu yno, a'r gwerth a roddir ar gefn gwlad, mae angen fframwaith cynllunio cadarn i'w ddiogelu er ei fwyn ei hun. Mae polisi EV1 yn cyfyngu unrhyw ddatblygiad yng nghefn gwlad felly, yn unol â pholisïau cynllunio cenedlaethol. Felly, rheolir adeiladu tai newydd neu unrhyw ddatblygiad arall, gan gynnwys amnewid anheddau presennol, i ffwrdd o'r anheddiadau penodedig yn gaeth yn y CDU ac mae'n amodol ar bolisïau amgylcheddol EV1 i EV8. Cefnogir profion swyddogaethol ac ariannol i sefydlu unrhyw angen am anheddau newydd. Cefnogir llety amaethyddol neu goedwigaeth dros dro i brofi dichonoldeb ac unrhyw angen dilynol am anheddau newydd. Mae cyfarwyddyd y Llywodraeth yn glir nad yw'r anghenion amaethyddol hyn yn cynnwys darparu anheddau newydd fel cartrefi ymddeol i ffermwyr.

4.7.9. Rheolir pob datblygiad i drosi, estyn neu adfer adeiladau at bwrpasau preswyl yng nghefn gwlad yn gaeth yn unol â gofynion manwl polisi EV2 a pholisi EV6.

4.8. Dwysedd a Chynllun Tai

4.8.1. Mae'r CDU yn cydnabod cyfarwyddyd y Llywodraeth fel a geir ym Mholisi Cynllunio Cymru a Nodyn Cyngor Technegol 12: Dylunio - sef y dylai dyluniad da fod yn amcan i bawb sy'n rhan o'r broses ddatblygu. Dylai cynigion sy'n effeithio ar yr amgylchedd adeiledig neu naturiol (gan gynnwys adeiladu neu addasu adeiladau unigol neu grwpiau o adeiladau ynghyd â'u cwmpasoedd) a chynigion datblygu mwy ddangos yr hyn a ystyrir yn gyffredin a/neu'n broffesiynol fel 'dyluniad da'. Bydd y mesurau hyn yn cynorthwyo i hybu datblygiad cynaliadwy, gwella ansawdd yr amgylchedd presennol, denu busnesau a buddsoddiad, atgyfnerthu balchder dinesig ac ymdeimlad o le a gallai arwain at y cyhoedd yn derbyn yr angen am ddatblygiad newydd (gweler Amgylchedd - Adran 3.17).

4.8.2. Mae dyluniad da'n arbennig o berthnasol wrth ddatblygu tai newydd. Mae ymddangosiad y datblygiad arfaethedig, ei faint a'i berthynas â'r ardal o'i gwmpas yn ystyriaethau cynllunio pwysig ond dylai'r CDU amlinellu disgwyliadau dylunio'r Cyngor yn glir. Mewn perthynas â hyn, nid yw polisi EV45 yn ceisio gorfodi unrhyw arddull pensaernïol penodol ar gynigion datblygu ond mae'n ceisio hybu neu atgyfnerthu gwahaniaethau lleol a gosod fframwaith ar gyfer Cyfarwyddyd Cynllunio Atodol y Cyngor o ran dylunio datblygiadau newydd - gan gynnwys tai.

4.8.3. Mae'r Llywodraeth yn amlygu yn ei Chanllaw Arfer Da: Cynllunio ar gyfer Datblygiad Cynaliadwy: Tuag at Well Arfer (Hydref 1998) bod:-

cynnal a chodi dwysedd preswyl yn gallu helpu tuag at gael ardaloedd trefol mwy cynaliadwy.

Mae Polisi Cynllunio Cymru'n annog dwysedd uwch hefyd ar safleoedd y mae'n hawdd mynd atynt er y bydd gofyn cynllunio'r datblygiad yn ofalus i sicrhau amgylchedd o ansawdd uchel.

4.9. Tai Fforddiadwy

4.9.1 'TAI FFORDDIADWY'

POLISI H7

LLE GWELIR BOD ANGEN LLEOL, BYDD Y CYNGOR YN DISGWYL ELFEN BRIODOL O 'DAI FFORDDIADWY' AR SAFLEOEDD ADDAS SY'N GALLU DAL 15 UNED NEU FWY NEU SY'N FWY NA 0.5 HECTAR. GWEITHREDIR Y TAI FFORDDIADWY HYN DRWY DDEFNYDDIO AMODAU CYNLLUNIO PRIODOL A/NEU GYTUNDEBAU/ RHWYMEDIGAETHAU A/NEU DRWY GYTUNDEBAU CONTRACT RHWNG Y CYNGOR, DATBLYGWYR A LANDLORDIAID CYMDEITHASOL COFRESTREDIG.

4.9.2. Wrth gydnabod bod angen darparu ar gyfer cymysgedd a chydbwysedd rhesymol o ran maint a math o dai yn yr anheddiadau trefol, mae'r Cyngor yn cydnabod angen y gymuned am 'dai fforddiadwy' ac ymdrinnir â hyn yn y CDU hwn felly.

4.9.3. Mae'r Cyngor wedi mabwysiadu'r canlynol fel diffiniad o dai fforddiadwy neu gartrefi fforddiadwy, sef y diffiniad a osodir allan yn y Cyfarwyddyd Cynllunio i Gymru:-

..... tai cost isel ac wedi eu sybsideiddio (beth bynnag fo'r ddeiliadaeth, perchnogaeth unigol neu ar y cyd, neu drefniadau ariannol) a fydd ar gael i bobl nad ydynt yn gallu fforddio byw mewn tai sydd ar gael yn gyffredinol ar y farchnad agored.....
(CC(C) NCT(C)2 para.5)

4.9.4. Ni ddylid drysu rhwng y termau 'tai cymdeithasol' a 'thai fforddiadwy' fel y cyfeirir atynt yn y CDU. Cyfeiria 'tai cymdeithasol' at dai a sybsideiddir ac a ddarperir gan landlordiaid cymdeithasol cofrestredig ond nid yw'n cynnwys 'tai cost isel'. Hwb strategol y CDU yw gwasgaru datblygiadau tai newydd yn bennaf i'r prif ardaloedd trefol ac adfywio tir gwag neu dir ac adeiladau nad ydynt yn cael eu defnyddio yn yr ardaloedd hynny, er mwyn bodloni'r egwyddor arweiniol o ddatblygiad cynaliadwy a'r nodau tai a osodwyd allan ym mharagraff 2.2.2. Mae'n bwysig cofio bod datblygiad cynaliadwy'n cynnwys ... yr angen am gynnydd cymdeithasol sy'n cydnabod anghenion pawb. Felly, mae'r Cyngor yn cydnabod sut gall tai fforddiadwy ac addas fod yn hanfodol bwysig o ran penderfynu ar ansawdd bywyd ei drigolion ac mae'n cydnabod y bydd angen 'tai cymdeithasol' cyn belled ag y bo pobl na allant neu sy'n dewis peidio â mynd i'r sector preifat am dai.

4.9.5. Yn ei Strategaeth Tai Leol, mae'r Cyngor yn ymroddedig i ddarparu mwy o dai fforddiadwy yn y fwrdeistref sirol er mwyn bodloni anghenion lleol a defnyddio ymagwedd safonedig.

4.9.6. Er mwyn dangos yr angen am dai fforddiadwy yn y fwrdeistref sirol, mae'r Cyngor wedi gwneud asesiad o anghenion tai lleol, a baratowyd yn unol â'r cyhoeddiad 'Asesu Anghenion Tai lleol: Canllaw Arfer Da' y Swyddfa Gymreig (Mai 1999) ac 'Asesu Anghenion Tai Lleol: Canllaw Arfer Da' gan DTLR ym mis Gorffennaf 2000. Tybia arolwg 2002 fod prinder o 234 o dai fforddiadwy fesul blwyddyn yn y 5 mlynedd nesaf ac y gellid cyfiawnhau targed o hyd at 40% ar safleoedd priodol. O'r prinder a nodwyd, gwelodd yr arolwg fod yr angen mwyaf am dai ag un neu ddwy ystafell wely. Mae'r arolwg yn rhoi cryn dipyn o dystiolaeth i'r Cyngor i drafod canran sylweddol o dai fforddiadwy gyda datblygwyr. Gellir cyfiawnhau'r trothwyon a welwyd ym mholisi H7 gan y lefel bwysig o angen a welwyd ac mae'n adlewyrchu'r cyfarwyddyd cynllunio mwyaf diweddaf a gyhoeddwyd gan Swyddfa'r Dirprwy Brif Weithredwr. Dengys data o'r arolwg fod y prinder mwyaf yn ne'r fwrdeistref sirol.

4.9.7. Lluniwyd polisi H7 felly i adlewyrchu'r cyfarwyddyd cynllunio diweddaraf a geir yn NCT(C)2 'Cynllunio a Thai Fforddiadwy' (Tachwedd 1996) (paragraffau 14-19) a'r cyngor arfer da y cyfeiriwyd ato uchod. Gall y Cyngor ddefnyddio amodau cynllunio a rhwymedigaethau/cytundebau er mwyn datblygu a defnyddio tir sy'n sicrhau:-

• datblygiad cymysg a fyddai'n cyfrannu at yr angen amlwg am dai fforddiadwy; a bod
• rhai o'r tai a adeiladir yn mynd i bobl sy'n dod o fewn categorïau penodol o angen am dai fforddiadwy, naill ai i ddechrau neu am byth.... (NCT(C)2 paragraff 14)

4.9.8. Bydd y Cyngor yn defnyddio trefniadau contract sy'n gyfreithiol orfodol hefyd. Y nod yw sicrhau darpariaeth leol briodol yn y tymor hir o dai fforddiadwy yn y cymunedau sydd â'r angen mwyaf yn y fwrdeistref sirol. Ceir cyfarwyddyd pellach am hyn yn NCT(C)2 a fydd yn helpu'r Cyngor i gyflawni'r nod hwn.

4.9.9. Ar sail gofynion y gorffennol a chanlyniadau'r asesiad o anghenion tai, mae'r Cyngor yn disgwyl y bydd y ddarpariaeth o dai fforddiadwy yn y dyfodol yn parhau yn y 'prif ardaloedd trefol' fel a ddiffinnir ym mholisi H3 y cynllun gan na nodwyd llawer o bryderon am brinder tai fforddiadwy yn ardaloedd gwledig y fwrdeistref sirol. Nid yw hyn yn syndod gan fod y rhan fwyaf o'r fwrdeistref sirol yn drefol o ran cymeriad ac nid yw unrhyw ran o'r cefn gwlad yn gorwedd mwy na 4 neu 5 milltir o 'brif' anheddiad drefol. Mae'r Cyngor yn ystyried bod digon o sgôp i ddarparu tai fforddiadwy i fodloni anghenion trefol a/neu wledig pobl leol, yn bennaf yn y prif ardaloedd trefol, fel a ddiffinnir ym mholisi H3 ac, mewn amgylchiadau prin, lle mae'r asesiad anghenion tai'n cyfiawnhau tai yn yr anheddiadau llai a ddiffinnir gan bolisi H4. Ni chaniateir tai fforddiadwy yng nghefn gwlad tu allan i ffiniau anheddu oni bai bod eu hangen at ddibenion amaethyddiaeth. Yn yr amgylchiadau prin hyn, defnyddir amodau deiliadaeth amaethyddol priodol yn ychwanegol i'r amodau/trefniadau contract hynny i sicrhau natur fforddiadwy barhaus yr annedd yn y tymor hwy.

4.9.10. Bydd polisi H7 yn sicrhau bod 'tai fforddiadwy' yn bodloni'r un safonau uchel sy'n gymwys yn gyffredinol i unrhyw ddatblygiadau tai newydd fel a ddarperir ar eu cyfer ym mholisi EV45. Mae'r Cyngor yn cydnabod y dylid annog dwysedd uwch ar safleoedd sy'n hawdd mynd atynt ac y dylid diogelu amgylchedd o ansawdd drwy gynllunio'r datblygiad yn ofalus.

4.10. Safleoedd Carafanau a Sipsiwn Preswyl

4.10.1. Nid yw'n ddyletswydd statudol ar awdurdodau lleol bellach i ddarparu a rheoli safleoedd sipsiwn. Fodd bynnag, dylent ddangos sut maent wedi ystyried anghenion lletya sipsiwn drwy wneud darpariaeth ddigonol ar gyfer safleoedd yn y CDU a thrwy gynnwys polisi sy'n seiliedig ar feini prawf a fydd yn eu galluogi i ystyried cynigion am safleoedd sipsiwn mewn ffordd briodol.

4.10.2 SAFLEOEDD SIPSIWN

POLISI H8

CANIATEIR SAFLE NEWYDD I ROI LLETY I SIPSIWN SY'N BYW NEU SY'N TEITHIO I'R FWRDEISTREF SIROL DIM OND LLE MAE:-

1. GANDDO FYNEDIAD RHESYMOL I SIOPAU A GWASANAETHAU HANFODOL;

2. YN OSGOI BOD YN AGOS I DDATBLYGIAD PRESWYL;

3. YN GYDNAWS Â DEFNYDDIAU TIR CYFAGOS;

4. YN HAWDD EI GYRRAEDD O'R RHWYDWAITH FFYRDD AC MEWN MAN CYFLEUS O RAN CLUDIANT CYHOEDDUS;

5. YN DDERBYNIOL O RAN GWARCHOD YR AMGYLCHEDD A DARPARU GWASANAETHAU CYHOEDDUS; A LLE

6. GELLIR EI GUDDIO A'I DIRLUNIO'N BRIODOL I SAFON SY'N GYDNAWS Â'R ARDAL DREFOL NEU WLEDIG O'I GWMPAS.

4.10.3. Nid yw bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr na hen fwrdeistref Ogwr wedi bod yn ardal lle mae unrhyw nifer sylweddol o sipsiwn wedi byw ynddi yn y blynyddoedd diwethaf. Fodd bynnag, bwriad polisi H8 yw rhoi cyfarwyddyd eang ar gyfer datblygu safleoedd sipsiwn yn y dyfodol. Seilir y polisi ar bolisïau tebyg sydd wedi bod yn dderbyniol ar gyfer cynlluniau strwythurau eraill yng Nghymru ac mae'n cynnwys nifer o feini prawf i arwain y gwaith o werthuso safle.

4.10.4. Yn unol â pholisi H8, dylai safle feddu ar gyfle rhesymol o gael ei ddefnyddio (h.y. bod mewn ardal y mae sipsiwn yn ymweld â hi). Golyga hyn na ddylai fod ymhell o'r rhwydwaith ffyrdd strategol. Yn ychwanegol, dylai fod yn gyfleus ar gyfer gwasanaethau mân-werthu a chymunedol (gan gynnwys ysgolion) a dylai gael ei gwasanaethu gan gludiant cyhoeddus. Dylai'r safle fodloni gofynion cludo eraill hefyd h.y. ni ddylai arwain at beryglon traffig a dylai fod yn ddiogel mynd ato o'r ffordd fawr; er y dylid osgoi pennu safle sy'n agos i ddatblygiad preswyl lle'n bosibl, ni ddylid lleoli safle sy'n creu amodau sy'n peri ddatblygiad preswyl fod yn amhriodol. Bydd gofyn bod yna wasanaethau cyhoeddus i'r safle am gostau rhesymol. Mewn rhai amgylchiadau, gallai lleoliad gwledig fod yn dderbyniol pan nad oes lleoliad trefol ar gael neu'n annerbyniol. Ym mhob achos, rhaid i safle fod yn dderbyniol o ran cadwraeth amgylcheddol a diogelu'r tirlun a rhaid iddo gael ei sgrinio neu ei guddio'n briodol.

<< Pennod flaenorol | Pennod nesaf >>